A12
We gaan naar Waarder. Dat ligt ongeveer tussen Woerden en Gouda, langs de A12. En we gaan daar niet om te vissen hoewel het er best leuk uitziet:
 |
| Bron: Streetview |
Vissen deden we vroeger in de molenvijver van de Heussensstraat in Haarlem. Over die straat: lees hier http://barthelgezocht.blogspot.com/2020/02/h-o-n-d-e-r-d-en-nog-eens-de.html Dat was niet toegestaan en als dan de politie verscheen riepen we naar elkaar: “Kijk uit, daar komt een schout!”
DE SCHOUT
In plaatsen met zelfbestuur werd het bestuur gevormd door de vroedschap (burgemeester en schepenen) en rechtspraak uitgeoefend door de schepenbank. Oorspronkelijk stond de schout als vertegenwoordiger van de plaatselijke heer boven burgemeester en schepenen en werd geleidelijk een stedelijk ambtenaar. De schout had als taak de handhaving van de orde en veiligheid. Tevens was hij als voorzitter van de schepenbank belast met het rechtsproces; hij trad op als aanklager en voerde het vonnis uit. Hij was geen rechter. In de schout waren bestuurlijke en rechterlijke aspecten verweven: de schout was politiechef en officier van justitie in één persoon: er was nog geen scheiding van rechterlijke en uitvoerende macht. 1)
En met IJsbrant Aelberts Rosenboom zitten we bijna aan het eind van de zestiende eeuw: in ieder geval voor wat betreft zijn geboortedatum, schat ik zo. Hier is zijn plekje in de familie:
 |
 |
| Bron: Google maps (Klik erop om het beter te kunnen zien!) |
THE CHILDREN’S INVESTMENT FUND *
Het plaatselijk gerecht had toezicht op wezen en halfwezen en moest ervoor zorgen dat de belangen van de kinderen niet werden geschaad of dat de familie er met het erfdeel vandoor ging. Dat gebeurde in de Weeskamer. 3) En daar speelde de schout ook weer een rol in, lees maar: “…Neeltje Pietersdr bekent schuldig te zijn aan …” enz. enz. “… de somme van 276 carolus guldens…” enz. “Het geld kwam uit de weeskist 4) door handen van Isbrant Aelbers Rosenboom, schout, Gerrit Pietersz van Groenendijck 5)(deze noot echt even doorlezen!) en Gerrit Adriaensz, weesmeesters te Waarder. En zij belooft de lening terug te betalen…” enz. 6) Het was blijkbaar gewoonte de gelden van de kinderen te beleggen. En dat ging best goed hoor, want enkele voogden legden op 11 mei 1646 rekenschap af van het beheer van een tegoed …“wat toegenomen is van 500 naar 650 guldens. zij verklaren deze 650 guldens te beleggen aan de kerk te Waarder, met een interest van 3 guldens en 15 stuivers te honderd.” Kleine kinderen worden groot en dus kwam er een ogenblik waarop de wezen hun tegoeden opeisten. Dat kon voor de jongens bij een leeftijd van twintig jaar en voor de meisjes op hun vijfentwintigste. In ieder geval konden ze niet om de handtekening van de schout en de weesmeesters heen. IJsbrant had het er naast zijn andere werk druk mee, gezien de vele aktes, die ik heb aangetroffen.
 |
| Gezicht op het dorpje Waarder, bij Woerden tekenaar Pieter Bartholomeusz. Barbiers Objectnummer RP-T-1951-381 Rijksmuseum (Publikek domein) |
* Dit Amerikaanse "beleggingsfonds" bracht het balletje aan het rollen
waarmee ABN AMRO in stukken werd gehakt. Leesadvies: "De prooi"van
Jeroen Smit
Bronnen:
1) https://www.pitveiligheid.nl/posts/geschiedenis-politie-nederland-middeleeuwen-schout-schutterij
2) a Waarder Dopen 1654 – 1717 Trouwen 1653 – 1722 Lidmaten 1654 – 1717 door Paul Lepelaar Met dank aan Ton Polet DTB-gegevens van WAARDER in Zuid-Holland via hogenda.nl
b Notarieel Archief Woerden inv.nr.8544 aktenr.53 d.d. 14-07-1662
3) Verborgen Verleden, Het Stamboomboek door Rob van Drie blz. 140 e.v.
4) een weeskist is een archiefkast
5) deze achternaam lijkt sterk op die van een voormalige bankier die iets te maken heeft gehad met de titel van deze alinea: hij is heel erg rijk, man!
6) Waarder Weeskamer 1692-1800 uittreksel van de weeskamer Waarder Rijksarchief den Haag. nummer 3-04 05 124 via de website van de stichting Oudheidkamer Reeuwijk akte van 7 februari 1646
Reacties
Een reactie posten